Tumlu Kalesi Ceyhan Irmağının 17 km kuzeybatısındaki Dumlu Köyü civarında, 70 m. yüksekliğindeki bir tepe üzerine kurulmuştur. Dağ kaleleri zincirinin ikinci halkasıdır; Adana-Kozan kervan yolunu ve birçok kaleyi gözetlemeye elverişli bir konumdadır.

Kale Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunca 12.12.1982 tarihinde A–4032 sayılı kararla tescil edilerek koruma altına alınmıştır.

Mimari Özellikleri:

 Bu kalenin yüksekliğinden Yılan, Toprak, Amuda, Anavarza ve Sis kaleleri net bir şekilde görülebilir. Kayalık tepe ovadaki nehirler ve stratejik yolların herhangi birinin üzerinde bulunmamaktadır, ancak Ceyhan Kozan karayolunu İmamoğlu’na bağlayan ara yolun kenarındadır. Kayalık tepenin çevresinde nehir olmaması nedeniyle karargâhın su ihtiyacını karşılamak için sadece üç tane sarnıç yapılmıştır. Tumlu kalesinin kuzey doğuya doğru eğimleşen bir tek dış avlusu vardır. Sarp kayalıklar tarafından korunmuş olan doğu bloğu hariç bütün bölümler düşünüldüğünde bu kalenin ağır duvarlar ve kuleler sağlamlaştırıldığı gözlenmektedir. Bu sarp kayalıkların yükseklikleri 20 ile 40 m arasında değişir.

Tumlu kalesine giriş zor olduğu için sadece kuzey bölümünün sonuna doğru duvarlar oldukça incedir. Kale, Adana bölgesini inceleyen birçok seyyahın 19. ve 20. yy. raporlarında da görülür. V. Langlois kale için bir taslak yayınlamıştır. Ancak ismini Adamodana olarak yanlış belirtmiştir. Bu isim kalenin doğusunda olan bir bölgeye daha uygun olmaktadır. Tumlu’nun ilk önemli araştırması G.R. Youngs tarafından yürütülmüştür. Bu çalışmada bir plan ve kalenin iyi bir mimari tasviri yapılmıştır. 1976 da H. Hellenkemper önemli ölçüde kalenin dışıyla sınırlanan bir özet bir rapor yayımlamıştır. Bu rapor bölgenin genel bir tarifi ile gözlemleri de içerir. Orta çağ tarihinde bu kalenin yapımıyla ilgili herhangi bir kayıt yoktur.

revzen mimarlık restorasyon