
64 ENVANTER NUMARALI KONAK RÖLÖVE, RESTİTÜSYON, RESTORASYON
PROJELERİNİN HAZIRLANMASI
Tel : +90 322 457 45 63
Fax : +90 322 457 45 64
Reşatbey Mah. 62014 Sok. No:4 Moderna Reşatbey Apt. Kat:2 Daire:10 Seyhan/Adana
![]() | ![]() | ![]() |
|---|---|---|
![]() |
Konak Tepebağ Mahallesinde yer almaktadır.
Yapı üzerinde herhangi bir yapım ya da onarım kitabesi ve yapıyla ilgili görsel ya da yazılı belge bulunmamaktadır. Bununla birlikte; Tepebağ Höyüğü üzerindeki yerleşimin 19 yy ortalarına kadar, konutların tamamının toprak damlı, kerpiçten ve tek katlı olarak yapıldığı, 20 yy başlarında ise Seyhan Nehri kıyısından yukarıya doğru görkemli konakların inşa edildiği bilinmektedir. Bu sebepten dolayı kesin yapım tarihi bilinmeyen konağı 20 yy başına tarihlemek uygun olacaktır.
Mimari Özellikleri:
a)Zemin Kat:
Konağın, doğuda ve batı da birer adet olmak üzere iki avlu girişi bulunmaktadır. Bunlardan doğudaki dikdörtgen formda, oldukça sade düzenlenmiş olup, ya sonradan açılmış olmalı ya da ev çalışanlarının kullandığı kapı olmalıdır. Batı girişi ise bölgede oldukça sık rastlanılan türde, yuvarlak kemer kavsaralı ve doğu girişinden büyüktür. Her iki kapının da ahşap aksamı özgün nitelikte değildir.
Batı avlu girişinin sağındaki mekân mutfak olarak kullanılmış ve mutfağın içerisinde sonradan oluşturulduğu anlaşılan banyo görülmektedir. Banyo kısmı dışa, kapı açıklığı haricinde, tamamen kapalı olup, mutfak kısmında; 2 adet güneyde, 1 adet doğu ve küçük 1 adet de kuzeyde olmak üzere 4 pencere açıklığına yer verilmiştir.
Bu odanın hemen solunda, diğer odaya geçişi sağlayan küçük bir kapı ve güneyde 2 kuzeyde de 1 adet olmak üzere 3 adet pencere bulunmaktadır. Kuzey duvarda bir adet yüklüğe yer verilmiştir.
Zemin kat batı cephedeki oda da ise; ilk yapıldığı dönemde güneyde 2, batıda 2 ve kuzeyde 1 adet pencere görülmekte olup batıdaki pencereler özgün halini yitirmiş durumdadır.
Avlunun tamamında zemin tuğla döşenmiş olup, güneyde merdivenin olduğu kısımda, hamur ve pişirimi daha kalitesiz dikdörtgen tuğla kullanılmış iken, kuzey bölümdeki tuğlalar kare formda ve daha kaliteli olduğu görülmektedir.
Avlunun güney batı köşesinde, iki bölümden oluşan ve tuğladan oluşturulmuş gusülhane (hamam) bulunmaktadır. Gusülhanenin yıkanmalık kısmının üzeri çapraz tonozlu, giriş bölümü ise düz damla kapatılmış haldedir. Hamamın giriş kısmı da özgününde çapraz tonozlu olmalıdır.
Zemin katın tavan döşemeleri ahşap olup, birinci kat terası doğu ve batıda öne doğru çıkıntı yapmıştır. Çıkıntı yapan bu bölümlerin yapıya daha sonradan eklendiği kalan izlerden anlaşılmaktadır. Zira doğudaki kısmın kirişi ağırlıktan dolayı kasma yapmıştır.
Birinci kata çıkışı sağlayan merdiven; yarıya kadar taş döşemeli ve altta tuğla örülü tek kollu, dönüş yaptıktan sonra ahşap ve çift kollu olarak düzenlenmiştir. Dönüş yapan kısmın altında, malzeme konulmak amacıyla, boş bırakılmıştır.
Avluyu çevreleyen duvar bölgenin genel konut mimarisinde olduğu gibi, mahremiyet sebebiyle oldukça yüksek tutulmuş ve güneydoğu köşede muhdes bir tuvalete yer verilmiştir.
Avluya girişi sağlayan doğuda ve batıda iki adet kapısı bulunmaktadır. Bunlardan doğudaki, dikdörtgen tarzda ve küçük iken batıdaki daha abidevi nitelikte, yuvarlak kemer kavsaralıdır. Kapının ahşap aksamları özgün niteliğini yitirmiştir.
b)Birinci Kat:
Birinci kata çıkışı sağlayan merdivenin hemen sağında, küçük bir oda konutun yapımından kısa bir süre sonra yapıya eklendiği anlaşılmaktadır. Bu bölümün birkaç kez farklı işlevde kullanıldığı, son olarak ta banyo ve tuvalet olarak kullanıldığı görülmektedir. İlk oluşturulduğunda banyo ve tuvalet amacıyla yapılmadığını doğu ve batıda bulunan birer adet pencere ve bu pencerelerin boyutlarından anlaşılmaktadır.
Konağın birinci katın güneye bakan cephesinde, 5 adet dikdörtgen formda ve giyotin tarzda pencere bulunmaktadır. Yapının birinci kat planında gözlenen katı simetri uygulaması dikkat çekicidir. Bu sebeple doğuda sonradan oluşturulan bölümün kuzey duvarında bir pencere açıklığının daha olması gerekmektedir.
Birinci kattaki sofaya iki kanatlı bir kapı ile girilmektedir. Sofanın doğu ve batısına simetrik olarak ikişer adet odaya yer verilmiş ve kuzey duvarında doğudan batı ucuna kadar uzanan yuvarlak kemerli bir düzenleme içerisine yerleştirilmiş pencere bulunmaktadır. Bu bölümün de sonradan, pencerenin iki yanının örüldüğü kalan izlerden anlaşılmaktadır. Bu kısım hem aydınlatma hem de yazın güneydoğu-kuzeybatı rüzgârından yararlanmak için oluşturulmuştur.
Sofanın girişinin sağındaki odada güney ve doğu da birer adet pencere bulunmaktadır. Bu odanın da farklı dönemlerde, farklı amaçlarla kullanıldığı, son olarak ta mutfağa dönüştürüldüğü anlaşılmaktadır. Birinci kattaki simetrik uygulama göz önüne alındığında bu bölümde güneyde ve doğuda ikişer adet ve diğer odalarda görülen biçim, form ve boyutta pencere olması gerekmektedir.
Sofanın kuzeydoğusundaki oda da doğuda iki adet pencere ve kuzeyde duvar içinde oluşturulmuş bir adet dolaba yer verilmiştir.
Sofanın kuzeybatısındaki oda da doğudakinin simetriğidir. Burada da batıda iki adet pencere ve kuzey duvarda da bir adet duvara gömülü dolap bulunmaktadır.
Sofanın güney batısındaki odada ise güney ve batıda ikişer adet pencere bulunmaktadır.
Birinci kat pencerelerinin güney, doğu ve batıda olanların tamamı basık kemerli, dikdörtgen formlu ve giyotin tarzda olmalıdır. Sofanın ve sofaya açılan kapıların tamamı iki kanatlı düzenlenmiş ve menteşelerinden de anlaşıldığı üzere özgün niteliklerini korumuşlardır. Güneye bakan pencerelerde, güvenlik amacıyla boydan boya demir parmaklık kullanılmışken, doğu ve batıdaki pencerelerde yarıya kadar parmaklık kullanılmıştır.
Birinci katın tavanı ahşap döşemeli ve üst örtüsü ise dört eğmeçli çatı ile kapatılarak tuğla ile örülmüştür.
Revzen Mimarlık Restorasyon








